Awstraliädäge Tatar Diasporada 500'dän artıq keşe yaşí. Awstraliänen törle şähärlärendä yäşäwçe ğailä sanı 100 çamasında.

Keşelären kübese Adelaide şähärendä, 50 keşegä yaqın Sydney şähärendä häm 30 keşese Melbourne şähärendä urnaşqannar.

Xäzerge köndä Awstraliädä ike Tatar oyışması eşli. 1984 yılda Sägit Sadri, xatını Läylä Sadri (Ğabítov) belän könyaq Awstraliä Tatar oyışmasın oyıştırdılar. Bugünge iñ böyek oyışma, Tatar-Başqort oyışması bulıp 1990 yılda Awstraliädäge Başqortstan räsmi väkile Zía Maski tarafınnan qorıldı. Oyışmanı 2004 nçe yıldan birle Tatar mädäniäte küñellese Şöhrät Väliff citkerä.

Diaspora yıl sayın sabantuy uzdıra. Ütkän könnärdä tatar keşeläre belän bäyläneşlärne nığıtırğa teläge belän üzläreneñ internet saytların yasadılar.

www.australiantatars.com

Awstraliä Tatarlarnıñ Tarixi

Awstraliäda tatar diaspora berençe dönya suğışı waqıtında xasıl bulğan. İñ elek tatar keşese Abdul Ganivahoff, 1916 yılda ğäskär bulıp Melbourne şähärenä kilgän (Elena Govor and National Archives of Australia (NAA), 2005).

İkence dönya suğışı soñrası, Almaniädäge totqınlıqtan qotılğan tatar immigrantları kilgän. Polşa, Mançuriä, Qıtay, Yaponiä häm Törkiyä kebek törle ölkälärdän küçenü däwam itkän. Xäzerge köndä Räsäydän küçep kilgännär küp sanlı.

Qıtaydan küçep kilgän tatarlar tarafınnan elek berlek oyıştırıldı. Xäzer, babayları Tatarstanın Kukmora, Baltai, Apas töbäklärendän kilgän Valiff häm Sadri ğailäläre zur, xörmätle keşelär bula. Maski ğailäse Başqotstandan, baştan Törkiyä, Yaponiä annarı Awstraliägä küçgännär. Qıtaydan kilgän Chanisheff ğailäse 1981 yılda elekke tatar mäktäbne oyıştırğan.

Awstraliädäge Tatarlar, dini häm milli bäyrämlären onıtmağannar. Qorban, näwrüz häm sabantuy bäyräme uzdıralar. 1997 nçe yıldan birle däwlät bulışu belän Sabantuy ütkärelä. Awstraliädäge bütän xalıqlar Tatar tarixi, ğädätläre häm mädäniäte belän tanıştırıla. Sabantuy, Awstraliädä Kasım-Aralıq ayında qotlana.

Awstraliä tatarları Qazanğa qunaqqa daimi kitep tora. Balalarnı milli ruxta tärbiäläw maqsatınnan alarğa telne häm mädäniätne, dinne maxsus qurslarda öyrätälär. Keçkenä bulsa da tatar mäktäbe buluı alar öçen möhim bula.

30.11.2008
Kuruhoyuk